Vì sao có người dễ “dính” cảm xúc hơn người khác?

Giải mã cảm xúc | Lây nhiễm cảm xúc - Phần 4

Cùng ở trong một không gian buồn bã……có người bật khóc.…có người trầm ngâm.…và cũng có người dường như chẳng mảy may ảnh hưởng. Có khi nào bạn từng tự hỏi: “Sao mình lại nhạy cảm đến thế?”

Không phải ai cũng “lây nhiễm cảm xúc” như nhau

Hiện tượng lây nhiễm cảm xúc không xảy ra giống nhau ở tất cả mọi người. Có người như “miếng bọt biển” – hấp thụ cảm xúc xung quanh một cách nhanh chóng và sâu sắc. Có người lại như một chiếc lọ có nắp – cảm xúc xung quanh chỉ thoáng qua mà không đọng lại.

Vậy đâu là những yếu tố khiến ta dễ “dính” cảm xúc hơn người khác?

1. Mức độ nhạy cảm cảm xúc (Emotional sensitivity)

Những người nhạy cảm thường:

• Dễ phát hiện sắc thái cảm xúc nhỏ nhất trong ánh mắt, giọng nói, cử chỉ.

• Tự nhiên cảm thấy “nặng lòng” khi người khác đang buồn, kể cả khi không nghe trọn câu chuyện.

✽ Susan từng chỉ cần nghe tiếng thở dài ở bàn làm việc bên cạnh cũng thấy lòng chùng xuống – dù người đó không nói gì.

2. Trải nghiệm thời thơ ấu

Nếu bạn lớn lên trong một môi trường:

• Có người thân hay căng thẳng, trầm cảm, hay thay đổi cảm xúc thất thường.

• Bạn phải “cảnh giác” hoặc “dò cảm xúc người khác” để điều chỉnh hành vi…

…rất có thể bạn đã vô thức luyện thành kỹ năng “bắt sóng cảm xúc” – như một cách để sinh tồn.

Trẻ em trong môi trường không an toàn về mặt cảm xúc thường phát triển “ăng-ten cảm xúc” rất tinh nhạy – và mang theo suốt đời.

3. Khả năng đồng cảm cao (Empathy)

Khả năng đồng cảm là điều quý giá – nhưng cũng khiến ta trở thành “người gánh giùm” cảm xúc của người khác nếu không biết ranh giới.

Bạn có thể là người thường xuyên “nghe – hiểu – chia sẻ”, nhưng sau đó lại mang theo nỗi buồn hoặc căng thẳng ấy như thể nó là của mình.

4. Thiếu ranh giới cảm xúc cá nhân

Một người dễ “lây” cảm xúc không chỉ vì nhạy cảm, mà còn vì:

• Chưa biết đâu là cảm xúc của người khác và đâu là của chính mình.

• Không có thói quen “gỡ bỏ năng lượng không thuộc về mình” sau mỗi tương tác.

5. Cảm giác có trách nhiệm với cảm xúc của người khác

Một yếu tố ít được nhắc đến nhưng rất phổ biến: Nhiều người lớn lên với niềm tin rằng mình phải “chịu trách nhiệm” cho cảm xúc của người khác – khiến họ luôn cố gắng dỗ dành, cứu vớt, gánh vác.

Và càng mang trách nhiệm ấy lâu ngày, ta càng dễ bị cuốn vào cơn cảm xúc không thuộc về mình.

Nhận biết để yêu thương chính mình hơn

Khi hiểu được vì sao mình dễ bị ảnh hưởng, ta không còn trách móc bản thân là “quá yếu đuối” hay “quá dễ xúc động”.

Thay vào đó, ta học cách:

• Tôn trọng độ nhạy cảm của mình.

• Tập đặt ranh giới lành mạnh.

• Biết khi nào nên ở lại – và khi nào nên bước ra.

Hôm nay, mình cùng ngồi lại và tự hỏi nhé:

Bạn có thấy mình thường xuyên mang cảm xúc của người khác về nhà không?

Trong danh sách trên, bạn thấy bản thân giống với điều nào nhất?

Hẹn gặp bạn ở bài tiếp theo…

Ở phần 5, Susan sẽ cùng bạn tìm hiểu hiện tượng “lây nhiễm cảm xúc” trên mạng xã hội, nơi mà cảm xúc không cần lời nói – chỉ cần một cú lướt ngón tay.

Phần 5 - Lây nhiễm cảm xúc trên mạng xã hội: Khi chỉ một cú lướt cũng khiến lòng xao động