Sáng nay, tôi ăn vặt sau khi gửi một email...

Nhật ký Cảm xúc | Melbourne, 07/2025

Tưởng chừng như chỉ là một hành động nhỏ – mở hộp bánh quy và nhón lấy vài miếng sau khi nhấn nút “gửi” email cho khách hàng.

Nhưng với Susan sáng nay, đó là một khoảnh khắc đầy thông điệp.

Không phải vì Susan đói.

Cũng không phải vì đồ ăn ngon.

Mà vì... Susan thấy tức ngực, và khó thở.

Một cảm giác ngột ngạt rất nhẹ nhưng rất thật, ngay sau khi Susan gửi đi một lời xin lỗi cho khách – vì một sai sót trong công việc.

Trong Susan dấy lên một nỗi sợ rất quen:

“Mình không đủ giỏi.”

“Mình làm hỏng mọi thứ rồi.”

“Khách sẽ nghĩ mình thiếu chuyên nghiệp…”

Và thế là, Susan mở hộp đồ ăn vặt – như một cách xoa dịu bản thân.

Có thể bạn cũng từng như vậy.

Ăn vặt, lướt mạng, bận rộn hơn thường lệ… chỉ để né tránh một cảm xúc không dễ chịu.

Khi cảm xúc gõ cửa, tôi chọn cách… ăn

Theo liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT – Acceptance & Commitment Therapy) của tiến sĩ Russ Harris, Susan nhận ra sáng nay mình đã rơi vào một trong những cơ chế phổ biến nhất của con người:

Tránh né trải nghiệm (Experiential Avoidance)– là khi ta cố gắng kiểm soát, đẩy lùi hoặc tắt đi những cảm xúc, suy nghĩ, ký ức không mong muốn… bằng bất kỳ cách nào có thể.

Susan đã có một chuỗi bài viết về ACT – bạn có thể xem thêm tại đây.

Với Susan sáng nay, đồ ăn vặt là một công cụ kiểm soát cảm xúc.

Một chiến lược làm dịu – nhanh và có vẻ “vô hại” – nhưng không giúp Susan đối diện thật sự với nỗi sợ bên trong.

Bộ não nói gì khi ta lo lắng?

Bộ não chúng ta sinh ra là để bảo vệ, không phải để khiến ta hạnh phúc.

Khi ta bước vào tình huống đầy rủi ro (như gửi email xin lỗi khách hàng, hoặc chờ phản hồi sau một sai lầm), não sẽ kích hoạt các “âm thanh” quen thuộc:

"Cẩn thận đấy."

"Mày đang làm hỏng mọi thứ."

"Tốt nhất là đừng cảm thấy gì cả."

Và thế là… ta ăn, ta né tránh, ta tê liệt, ta tìm mọi cách để không “cảm thấy”.

Tôi chọn dừng lại. Và lắng nghe.

Nhưng sáng nay, sau khi ăn vài miếng bánh quy, Susan nhận ra mình đang không thật sự đói.

Mà là… đang sợ.

Và Susan chọn ở lại với cảm giác đó – thay vì tiếp tục nhai cho trôi cơn bất an.

Susan đặt tay lên ngực.

Hít một hơi thật sâu.

Và nói thầm:

“Mình đang lo lắng. Và lo lắng là phản ứng tự nhiên khi mình quan tâm đến điều gì đó.”

“Mình không cần phải xua đuổi cảm xúc này. Chỉ cần ở lại và lắng nghe.”

Chọn hành động theo giá trị, thay vì phản ứng theo nỗi sợ

ACT không dạy ta loại bỏ cảm xúc tiêu cực.

Mà mời gọi ta hỏi:

“Ngay cả khi cảm thấy thế này, mình vẫn muốn sống theo điều gì?”

“Mình muốn trở thành người như thế nào?”

Với Susan sáng nay, câu trả lời là:

“Mình muốn là một người trung thực, có trách nhiệm, và đang học cách yêu chính mình – kể cả khi mình sai.”

Và thế là Susan quay về bàn làm việc, viết lại lời phản hồi với một trái tim mềm hơn.

Không hoàn hảo, nhưng chân thật.

Nếu bạn cũng từng cảm thấy “không đủ giỏi”…

Hãy biết rằng bạn không cô đơn.

Cảm xúc không phải là vấn đề – cách ta phản ứng với cảm xúc mới là điều cần được quan sát.

Hãy thử:

• Đặt tên cho cảm xúc của mình

• Dừng lại 1 phút để hít thở với nó

• Và hỏi: “Giữa cảm xúc này, mình muốn lựa chọn điều gì từ giá trị sống của mình?”

Sáng nay Susan ăn vặt sau khi gửi một email.

Nhưng điều đáng nói hơn không phải là hộp bánh quy,

mà là Susan đã chọn ở lại để lắng nghe chính mình – thay vì tiếp tục bỏ đi.

Và với Susan, đó là một chiến thắng nhỏ của sự can đảm.