Bài 17: ✨Assertiveness – Dũng cảm lên tiếng một cách dịu dàng

Trạm sống Trọn vẹn | Ranh giới & Chữa lành

Trong hành trình xây dựng các mối quan hệ lành mạnh và bảo vệ sức khỏe tinh thần, assertiveness – sự quyết đoán mềm mại – là một trong những kỹ năng quan trọng nhất. Đây là khả năng lên tiếng một cách rõ ràng, trung thực và tôn trọng, giúp bạn thể hiện nhu cầu cá nhân mà không lấn át người khác và cũng không bỏ rơi chính mình.

🌿 Assertiveness là gì và vì sao nó quan trọng?

Theo các tài liệu tâm lý học, assertiveness là một kỹ năng giao tiếp có thể rèn luyện và phát triển theo thời gian. Nó giúp bạn:

• Diễn đạt cảm xúc, quan điểm và ranh giới một cách chân thật

• Ngăn ngừa sự dồn nén cảm xúc, giảm lo âu và giận dữ bị kìm nén

• Củng cố lòng tự trọng và tạo ra sự bình đẳng trong các mối quan hệ

Một nghiên cứu trong trị liệu hành vi nhận thức (CBT) cho thấy, những người giao tiếp quyết đoán có: ✅ Chỉ số lo âu thấp hơn

✅ Khả năng giải quyết xung đột tốt hơn

✅ Các mối quan hệ bền vững và tôn trọng lẫn nhau

💬 Lên tiếng bằng “I-statement” – Khi lời nói xuất phát từ trái tim

Một trong những yếu tố quan trọng nhất của giao tiếp quyết đoán là sử dụng câu nói bắt đầu bằng “Tôi” (I-statements).

❌ “Anh chẳng bao giờ lắng nghe em.”

✅ “Em cảm thấy lạc lõng khi không được lắng nghe.”

Sự chuyển đổi này giúp bạn chịu trách nhiệm về cảm xúc của mình mà không đổ lỗi, từ đó mở ra không gian cho sự kết nối thay vì đối đầu.

🛑 Học cách nói "Không" – Mà không thấy tội lỗi

Một phần thiết yếu của assertiveness là khả năng từ chối những điều không phù hợp với nhu cầu và giá trị của bạn – mà không cần xin lỗi hay biện minh quá mức.

💬 “Cảm ơn bạn đã nghĩ đến mình, nhưng mình sẽ không tham gia được.”

Việc học cách nói “không” không chỉ là để bảo vệ thời gian – mà còn là để bảo vệ năng lượng, giá trị sống và lòng trung thực với chính mình.

🤝 Assertiveness không đối lập với sự từ bi

Nhiều người lầm tưởng rằng lên tiếng là ích kỷ, hoặc sẽ làm tổn thương người khác. Nhưng thực ra, assertiveness đi đôi với sự lắng nghe và thấu cảm.

Khi bạn biết mình cần gì và đồng thời lắng nghe người khác với trái tim rộng mở, bạn đang xây dựng một nền tảng vững chắc cho mối quan hệ đôi bên cùng tôn trọng.

🌱 Công thức D.I.C.E.S – 5 bước thực hành assertiveness một cách dịu dàng và hiệu quả

🎲 “DICES” – như một lời nhắc: Bạn có thể lên tiếng với sự chân thật, từ bi và vững vàng.

🔸 D – Determine your needs and feelings

Lắng nghe bên trong: Tôi đang cảm thấy gì? Tôi thật sự cần gì lúc này?

🔸 I – Use “I” statements

Diễn đạt trải nghiệm cá nhân bằng ngôn ngữ chủ động và không phán xét.

🔸 C – Communicate calmly and clearly

Giữ sự bình tĩnh, giọng điệu nhẹ nhàng nhưng rõ ràng. Tránh mơ hồ hay gắt gỏng.

🔸 E – Express boundaries with empathy

Đặt ranh giới với lòng trắc ẩn. Không cần làm vừa lòng, nhưng luôn giữ sự tôn trọng.

🔸 S – Soothe yourself afterward

Nhắc nhở bản thân rằng bạn đã lên tiếng bằng tình yêu thương và sự trung thực. Bạn xứng đáng được lắng nghe.

💗 Kết nối chân thật bắt đầu từ một tiếng nói chân thật

Thực hành assertiveness không dễ – nhất là với những ai từng quen sống để làm vừa lòng người khác. Nhưng mỗi bước nhỏ bạn đi, mỗi lần bạn nói ra điều thật lòng một cách từ tốn, bạn đang chữa lành chính mình và gieo mầm cho những kết nối chân thành hơn.

💌 “Tôi có thể dịu dàng và vẫn đủ mạnh mẽ để bảo vệ mình.”

Emotion Station tin rằng: bạn không cần phải gồng lên để được lắng nghe – bạn chỉ cần chọn chính mình bằng một giọng nói thật thà và tử tế.

🌱 Quà tặng từ Emotion Station

5 bước thực hành kỹ năng assertiveness