🌿 Khai phá sức mạnh bên trong: Personal Strengths & Resources và sức khỏe tinh thần

Trạm Phát triển cá nhân

Có một câu nói mà Susan rất thích:

🌸“Bên trong mỗi người đều có một khu vườn. Khi bạn biết chăm sóc và khai thác nó, những bông hoa đẹp nhất sẽ nở.” 

Trong tâm lý học, khu vườn ấy chính là personal strengths (thế mạnh cá nhân) và personal resources (nguồn lực cá nhân). Chúng không chỉ giúp chúng ta đạt được thành tựu bên ngoài mà còn là nền tảng bảo vệ và nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần.

💡 Personal Strengths – Thế mạnh cá nhân là gì?

Theo Positive Psychology, personal strengths là những phẩm chất tích cực vốn có hoặc được rèn luyện, giúp chúng ta đối diện thách thức và phát triển bền vững. Nhà tâm lý học Martin Seligman – cha đẻ của Tâm lý học Tích cực – đã nghiên cứu và phân loại 24 thế mạnh cốt lõi như: sự kiên trì, lòng biết ơn, khả năng lãnh đạo, sự sáng tạo, trí tò mò...

Xem thêm: 24 Thế Mạnh Cốt Lõi – Tấm bản đồ khám phá nội lực bên trong

Nhận diện được thế mạnh cá nhân mang lại 3 lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tinh thần:

1. Tăng tự tin: Khi biết mình giỏi ở đâu, ta bớt hoài nghi bản thân.

2. Giảm stress: Vận dụng đúng thế mạnh giúp giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.

3. Nuôi dưỡng ý nghĩa sống: Thế mạnh thường gắn liền với giá trị sống, giúp ta thấy hành động của mình có ý nghĩa.

📌 Ví dụ: Nếu thế mạnh của bạn là sự kết nối (connection), bạn sẽ cảm thấy tràn đầy năng lượng khi giúp người khác, và mối liên hệ này chính là “tấm khiên” bảo vệ bạn khỏi cảm giác cô đơn.

🪴 Personal Resources – Nguồn lực cá nhân là gì?

Nguồn lực cá nhân là những gì bạn có thể dựa vào và tận dụng khi cần – có thể là nội tại (năng lực, kinh nghiệm, kiến thức) hoặc bên ngoài (mối quan hệ, cơ hội, tài chính).

Theo lý thuyết Conservation of Resources của Hobfoll, việc bảo vệ và phát triển nguồn lực cá nhân là chìa khóa để ngăn ngừa kiệt sức (burnout) và suy giảm sức khỏe tinh thần.

Các nhóm nguồn lực chính:

• Nội tại: kiến thức chuyên môn, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng quản lý cảm xúc.

• Xã hội: gia đình, bạn bè, cộng đồng hỗ trợ.

• Vật chất: tài chính, nơi ở, phương tiện làm việc.

• Cơ hội: tiếp cận đào tạo, kết nối nghề nghiệp.

🌱 Khi các nguồn lực này phong phú, chúng trở thành “bộ rễ” vững chắc để bạn đứng vững trước sóng gió.

Xem thêm: Nguồn lực cá nhân – Tấm khiên bảo vệ sức khỏe tinh thần

🔍 Mối liên hệ giữa Personal Strengths, Resources và Mental Health

Nghiên cứu đăng trên Journal of Positive Psychology (2019) cho thấy:

• Những người nhận diện và sử dụng thế mạnh của mình thường có mức độ hài lòng cuộc sống và sức khỏe tinh thần cao hơn.

• Nguồn lực cá nhân, đặc biệt là mạng lưới hỗ trợ xã hội, có tác dụng giảm nguy cơ trầm cảm và tăng khả năng phục hồi cảm xúc.

Từ góc độ thần kinh học, khi bạn dùng thế mạnh và tận dụng nguồn lực hiệu quả, não bộ kích hoạt vùng prefrontal cortex (liên quan đến lập kế hoạch, kiểm soát cảm xúc) và ức chế hoạt động quá mức của amygdala (trung tâm phản ứng sợ hãi). Điều này giúp bạn bình tĩnh hơn khi đối diện áp lực.

🛠 Làm sao để nhận diện và khai thác thế mạnh & nguồn lực?

1️⃣ Tự phản chiếu (Self-reflection)

✏️Viết nhật ký về những lúc bạn cảm thấy “đang là chính mình” nhất. Bạn đang làm gì? Với ai? Điều đó gợi ý thế mạnh của bạn.

2️⃣ Nhờ phản hồi từ người khác (Feedback)

💬Hỏi bạn bè, đồng nghiệp: “Bạn nghĩ mình làm tốt điều gì nhất?” 

Nhiều khi, thế mạnh lớn nhất lại là thứ bạn coi là bình thường.

3️⃣ Thử những điều mới (Experiment)

🎯Bước ra khỏi vùng an toàn để khám phá tài năng tiềm ẩn. Nhiều người chỉ nhận ra khả năng lãnh đạo khi tình huống bắt buộc họ phải dẫn dắt.

4️⃣ Liệt kê nguồn lực hiện tại

📋Chia thành 4 nhóm: nội tại – xã hội – vật chất – cơ hội. Điều này giúp bạn biết mình đang có gì và cần bổ sung gì.

5️⃣ Xây chiến lược kết hợp

🌟Ví dụ: Nếu thế mạnh của bạn là giao tiếp và nguồn lực là mạng lưới quan hệ rộng, hãy dùng chúng để tìm mentor, mở rộng cơ hội nghề nghiệp, hoặc khởi xướng dự án cộng đồng.

🌼 Ứng dụng vào chăm sóc sức khỏe tinh thần

• Khi căng thẳng: Dùng thế mạnh để tìm giải pháp (người giỏi phân tích thì lập kế hoạch; người giỏi kết nối thì tìm sự hỗ trợ).

• Khi mất động lực: Nhắc lại giá trị sống gắn với thế mạnh để tái tạo ý nghĩa.

• Khi thay đổi môi trường: Tận dụng nguồn lực xã hội để thích nghi nhanh hơn.

• Khi gặp khủng hoảng: Kích hoạt “bộ rễ” – kết nối người tin cậy, dùng kỹ năng đã có, tìm cách bổ sung nguồn lực thiếu.

✨ Thực hành nhỏ cho bạn hôm nay

Hãy dành 15 phút làm bài tập “Strength & Resource Map”:

1. Viết ra 5 thế mạnh bạn cảm thấy tự tin nhất.

2. Viết ra 5 nguồn lực bạn có thể dựa vào khi khó khăn.

3. Nối các thế mạnh với nguồn lực liên quan và nghĩ cách chúng hỗ trợ nhau để bảo vệ sức khỏe tinh thần của bạn.

📍 Ví dụ:

• Thế mạnh: Khả năng tổ chức

• Nguồn lực: Lịch làm việc linh hoạt

• Kết hợp: Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý để tránh kiệt sức.

🌺 Lời kết

Khi hiểu rõ thế mạnh và nguồn lực, bạn sẽ thấy mình không trống tay khi đối diện thử thách. Ngược lại, bạn đang mang trong mình một “bộ dụng cụ” tinh thần – sẵn sàng giúp bạn vượt qua những ngày u ám và bước vào vùng trời mới đầy ánh sáng.

Và nếu hôm nay bạn cảm thấy mình còn thiếu nguồn lực, hãy nhớ: nguồn lực cũng giống như cơ bắp – nó lớn lên khi được rèn luyện và nuôi dưỡng mỗi ngày 💖.

---

🌿 Bài viết này được chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân và hành trình học hỏi của Susan về tâm lý học & kết nối nội tâm. Nếu bạn đang cần thêm sự hỗ trợ, hãy tìm đến chuyên gia phù hợp – hoặc đặt lịch Coaching 1:1 cùng Susan để được đồng hành một cách an toàn và tôn trọng. Xem thêm.