Cử chỉ âu yếm – Khi con tuổi teen “né” ôm hôn, cha mẹ nên hiểu gì?

“Con lớn rồi, đừng ôm nữa!” Một câu nói ngắn, nhưng đủ khiến nhiều cha mẹ… khựng lại.

Không ít phụ huynh lo lắng: Con xa mình rồi sao? Con hết cần mình nữa à?

Sự thật là: con vẫn cần yêu thương, chỉ là cách nhận yêu thương đã thay đổi.

Hiểu đúng: Cử chỉ âu yếm là gì?

Trong 5 ngôn ngữ yêu thương, cử chỉ âu yếm là việc truyền tải tình yêu qua tiếp xúc cơ thể an toàn:

• ôm nhẹ

• chạm vai

• vỗ lưng

• nắm tay

• xoa đầu khi con căng thẳng

Với nhiều đứa trẻ, đặc biệt là những con có ngôn ngữ yêu thương này, một cái ôm đúng lúc có thể nói thay hàng trăm lời.

Nhưng khi bước vào tuổi teen, não bộ và nhu cầu cá nhân của con đang tái cấu trúc.

Dừng lại một nhịp:

Bạn đang ôm con để kết nối – hay để trấn an chính mình?

Não bộ tuổi teen và tiếp xúc cơ thể

• Tuổi teen bước vào giai đoạn ý thức mạnh về cơ thể và ranh giới cá nhân

• Não cảm xúc (amygdala) nhạy hơn → con dễ căng thẳng, cảnh giác

• Con cần quyền kiểm soát việc ai được chạm vào mình, khi nào, và như thế nào

Vì vậy:

• Một cái ôm đúng lúc – có sự đồng thuận → tăng oxytocin (hormone gắn kết)

• Một cái chạm bất ngờ – không được hỏi → kích hoạt phản ứng phòng vệ

Cùng là chạm, nhưng thông điệp não con nhận được có thể hoàn toàn khác nhau.

3 hiểu lầm phổ biến của cha mẹ Việt

Hiểu lầm 1: “Con né ôm là hết thương cha mẹ”

Không hẳn.

Phần lớn teen không từ chối yêu thương, mà từ chối cách yêu thương cũ.

Câu hỏi gợi mở:

Con đang từ chối bạn, hay đang bảo vệ ranh giới mới của mình?

Hiểu lầm 2: “Không ôm con thì con sẽ thiếu tình cảm”

Thực tế: chất lượng quan trọng hơn số lượng.

Một cái chạm:

• có mặt trọn vẹn

• đúng thời điểm

• được con đồng ý

→ hiệu quả hơn rất nhiều so với nhiều cái ôm… khiến con khó chịu.

Hiểu lầm 3: “Trai thì không cần âu yếm”

Đây là niềm tin văn hoá cũ.

Nghiên cứu và thực tế cho thấy: con trai vẫn cần tiếp xúc âu yếm an toàn, chỉ là:

• cách thể hiện khác

• hình thức khác (vỗ vai, chơi thể thao, ngồi cạnh)

Cử chỉ âu yếm “lành” với con tuổi teen

Nguyên tắc cốt lõi là:

Âu yếm phải đi cùng sự tôn trọng.

Gợi ý thực hành tinh tế

• Hỏi trước khi chạm:

  “Mẹ/Bố có thể ôm con không?”

• Đa dạng hoá hình thức: vỗ vai, ngồi cạnh, đặt tay lên lưng khi con buồn

• Quan sát tín hiệu cơ thể của con

• Tôn trọng khi con nói “không” (không suy diễn, không giận)

• Kết hợp với các ngôn ngữ yêu thương khác (lời nói, thời gian chia sẻ)

Một câu nói rất “lành”:

“Mẹ/Bố luôn ở đây. Khi nào con cần một cái ôm, chỉ cần nói.”

Khi con có ngôn ngữ yêu thương là cử chỉ âu yếm

Một số teen vẫn cần tiếp xúc cơ thể để cảm thấy an toàn:

• con tìm cách ngồi gần

• tựa vào vai

• nắm tay khi căng thẳng

Với những con này:

thiếu âu yếm kéo dài có thể khiến “khoang tình cảm” cạn nhanh, dù cha mẹ vẫn nói lời yêu thương hay làm nhiều việc cho con.

Một lời nhắc dịu dàng cho cha mẹ

Yêu con bằng cử chỉ âu yếm không có nghĩa là ôm thật chặt,

mà là chạm đúng lúc – đúng cách – và đúng nhu cầu.

Khi cha mẹ tôn trọng ranh giới của con, con học được rằng:

“Tình yêu luôn đi cùng sự an toàn.”

Emotion Station ở đây,để cùng bạn hiểu con – trước khi sửa con.

Sự âu yếm là ngôn ngữ của cơ thể.Khi được trao đúng cách, nó giúp con cảm thấy:“Mình được yêu, và mình được tôn trọng.”