Thời gian chia sẻ – Ngôn ngữ yêu thương mà con tuổi teen cần nhất (nhưng cha mẹ hay bỏ lỡ)

Khi “ở bên con” quan trọng hơn “làm gì cho con”

“Con ở nhà cả ngày mà sao vẫn thấy xa?”

Đây là câu hỏi rất quen thuộc của nhiều phụ huynh Việt có con tuổi teen.

Cha mẹ không hề thiếu thời gian cho con. Nhưng có thể, con đang cần một kiểu thời gian khác.

Trong 5 ngôn ngữ yêu thương, thời gian chia sẻ là ngôn ngữ đặc biệt quan trọng với tuổi teen – giai đoạn con vừa muốn tách ra, vừa rất cần được kết nối.

Hiểu đúng: Thời gian chia sẻ không phải là “ở gần”

Nhiều cha mẹ nghĩ:

“Ngày nào cũng gặp con, vậy là đủ rồi.”

Nhưng trong ngôn ngữ yêu thương, thời gian chia sẻ không phải là:

• ở chung một nhà

• ngồi cùng một phòng

• cùng xem tivi nhưng mỗi người một màn hình

Thời gian chia sẻ là sự hiện diện trọn vẹn.

Dưới góc nhìn khoa học não bộ, não tuổi teen rất nhạy với sự chú ý thật.

Con nhận ra ngay khi cha mẹ:

• có mặt về thân xác

• nhưng tâm trí thì ở email, công việc, điện thoại

Khi đó, não con diễn giải rất nhanh:

“Mình không đủ quan trọng để được chú ý.”

Câu hỏi dừng lại một nhịp:

Lần gần nhất bạn ở bên con mà không cầm điện thoại là khi nào?

Vì sao tuổi teen đặc biệt cần “thời gian chia sẻ”?

Tuổi teen là giai đoạn:

• con tìm bản sắc riêng

• con muốn độc lập

• nhưng hệ thần kinh lại dễ bất an hơn bao giờ hết

Não cảm xúc (limbic system) của teen hoạt động rất mạnh,

trong khi vùng não kiểm soát và lý trí chưa hoàn thiện.

Vì vậy:

• con có thể im lặng

• nhưng không có nghĩa là không cần cha mẹ

• con chỉ cần cha mẹ ở bên đúng cách

Trong ngôn ngữ yêu thương, khi khoang tình cảm của con cạn, thời gian chia sẻ chính là cách làm đầy lại an toàn nhất.

Câu hỏi cho cha mẹ:

Lúc này, con bạn đang cần lời khuyên – hay đang cần bạn ngồi đó với con?

Thời gian chia sẻ ≠ phải làm điều gì to tát

Nhiều phụ huynh nghe đến “thời gian chất lượng” là thấy… áp lực:

• phải đi chơi xa

• phải tổ chức hoạt động đặc biệt

• phải dành cả buổi cuối tuần

Nhưng sự thật rất đời:

Thời gian chia sẻ không nằm ở “làm gì”, mà nằm ở “làm cùng”.

Ví dụ:

• cùng nấu bữa tối

• cùng rửa chén

• cùng đi bộ 10 phút

• cùng ngồi yên khi con học bài

Với não tuổi teen, những khoảnh khắc nhỏ này:

• tạo cảm giác an toàn

• mở cánh cửa cho những cuộc trò chuyện sâu hơn

Câu hỏi suy ngẫm:

Có hoạt động đời thường nào bạn có thể “làm cùng con” trong tuần này không?

Trò chuyện chất lượng: Ít – nhưng thật

Thời gian chia sẻ không nhất thiết phải nói nhiều.

Ngược lại, nói ít nhưng thật mới là chìa khóa.

Thay vì:

• “Học sao rồi?”

• “Làm bài chưa?”

Hãy thử:

• kể cho con nghe một chuyện nhỏ trong ngày của bạn

• hỏi con một câu mở: “Hôm nay có gì làm con suy nghĩ không?”

• hoặc chỉ lắng nghe mà không vội sửa, không vội dạy

Khi cha mẹ:

• không phán xét

• không giảng đạo

• không cắt lời

→ hệ thần kinh con hạ xuống→ con bắt đầu nói những điều thật hơn.

Câu hỏi cho cha mẹ:

Bạn thường nghe con để hiểu – hay nghe để phản hồi?

Muốn có thời gian chia sẻ, cần… lên lịch trước

Một sự thật hơi “khó nghe”:

Nếu không chủ động sắp xếp,thời gian chia sẻ sẽ luôn bị việc khác lấy mất.

Không cần lịch cứng nhắc:

• 10–15 phút mỗi ngày

• hoặc một “cuộc hẹn riêng” mỗi tuần với từng con

Điều quan trọng không phải là thời lượng,mà là thông điệp mà bạn gửi đi:

“Con đủ quan trọng để ba/mẹ gác việc khác lại.”

Thông điệp này cực kỳ mạnh với não tuổi teen.

Câu hỏi cuối:

Nếu nhìn lại lịch tuần này, con đang đứng ở đâu trong danh sách ưu tiên của bạn?

Một lời nhắc dịu dàng dành cho cha mẹ

Con tuổi teen không cần cha mẹ hoàn hảo.

Con cần một người lớn chịu dừng lại để ở bên con.

Bạn không cần nói nhiều.Không cần làm điều to tát.

Chỉ cần:

“Ba/Mẹ ở đây.”

Emotion Station ở đây, để cùng bạn hiểu con – trước khi sửa con 🌱

Nuôi dạy con tuổi teen không phải là làm đúng hết mọi thứ,mà là dám ở lại – dám lắng nghe – dám hiện diện trong từng giai đoạn con lớn lên.

---

Góc thực hành

Reflection Question:

Khi ở bên con, tôi đang thật sự hiện diện hay chỉ “có mặt”?

Daily Practice:

Chọn 10–15 phút mỗi ngày để ở bên con không điện thoại – không phán xét.

Today’s Affirmation:

“Sự hiện diện trọn vẹn của tôi là món quà lớn nhất dành cho con.”

Xem thêm: